Dil Seçimi:

LEVENT TANRIVERDİ

Leventçe Yaşamak

Sürat Antrenmanı ve Yönetimi

 

SÜRAT ANTRENMAN YÖNTEMİ

Sürat antrenmanı sürat özelliklerinden yola çıkarak üç bölümde toplanır,
Hareket reaksiyonu eğitim yönetimi,
Maksimum hareket süratinin eğitim yönetimi,
Hızlanma yeteneğinin eğitim yönetimi.

Reaksiyon süratinin antrenmanı: Reaksiyon sürati genellikle diğer özelliklerden izole edilmeden birlikte antrene edilir. Sürat antrenmanlarında reaksiyon egzersizlerinin hedefi, reaksiyon sürati ile birlikte aksiyon süratinin de sprint kuvveti ile düzeltilmesidir.
Zaciorskij reaksiyon eğitimi için üç yöntem önerilmektedir.
Tekrar yöntemi,
Parça yöntemi,
Duyusal yöntem

Tekrar Yöntemi: Bu yöntemde ani bir uyarana ya da değişen bir çevre durumuna göre uygulanan tekrarlardır. Tekrar yöntemi, yeni başlayanlarda gelişme kaydederken ileri düzeydekiler için stabilite (sabitlik) sağlar. Tekrar yöntemi ile daha ileri düzeyde gelişme beklenmemelidir. Bu yöntem parça yöntemi ile birleştirildiği zaman daha verimli olur.

Parça Yöntemi: Bu yöntemde, hareket reaksiyonu ile hedef çalışma birlikte uygulanır. Örneğin reaksiyon çalışmasının start çalışması ile birleştirilmesi gibi çalışmalarda önce hedef egzersizler çalışır, daha sonra bir uyaranla birlikte birleştirilir. Bu çalışmanın özelliği hareketin tamamının parça parça çalışılmasıdır.
Duyusal Yöntem: İlk yönteme ektir, yanlış reaksiyonu önleyici etki yapar. Reaksiyon antrenmanının esas koşullarından biri konsantrasyondur. Bu çalışma ile tüm dikkatin (konsantrasyonun) reaksiyon uyaranına çevrilmesiyle istikrarlı bir reaksiyon sağlanabilir. Değişik zaman aralıkları ile zaman duyusunun geliştirilmesi hedeftir. Reaksiyon zamanı genel ve özel hazırlıkla (ısınma gibi ) iyileştirilebilir. Bu yöntemle antrenman yaparken, bir tenisçi gelen topu karşılamak için görsel hazırlık yapar, bu değişik taraflara yapılan atışlar ve karşılamalar ile geliştirilebilir.

Maksimum hareket süratinin antrenmanları: Sürat antrenmanı için iki temel ön koşul vardır.
Kaslar hazır olmalıdır. (Isınmış, gerilmiş-gevşemiş)
Kaslar yorgun olmamalıdır,

Bir başka deyişle sürat antrenmanı intensiv özel bir hazırlık gerektirir ve kuvvetli bir yükleme şarttır. Bu nedenle de günlük antrenmanın ilk bölümünde yer almalıdır. Bütün halindeki çalışmalarda sporsal hareket sürati bir bütün olarak çalışılırken, bölümler halinde çalışmada teknik-sürat irade kuvveti ayrı ayrı çalışılır.

Sürat antrenmanının esas antrenman formu tekrar yöntemidir. İntensiv intevral yöntemi ile sürat özelliğinin davamlılığı sağlanır. Uyarının şiddeti maksimum olmalıdır.(%95’ten fazla) Hareketler oldukça hızlı uygulanır. Dönüşümsüz hareketlerde dış dirençler patlayıcı bir şekilde yenilir. Bu nedenle çalışmalarda %20 kadar bir ek ağırlık kullanılmalıdır. Hedef, amaçlanan hareket hızının antrenmanlarda yakalanmasıdır. “Sürat sadece süratli olunarak antrene edilebilir.

Yük şiddeti, yükün diğer ölçütlerini de belirler. Tüm hareketler oldukça yüksek bir hız ile uygulanır, çalışma süresi bu hızın korunabileceği kadar uzayabilir. Sürat, artan ve korunan hız bölümüyle sınırlıdır. İleri düzeydeki sporcular için 40-80 m. seri ve tekrar sayıları intensiv intevral prensiplerine göre belirlenir. Çalışma hareket hızı düşmediği sürece sürdürülür. Az tekrar ve kısa uyaranlar kullanılması antrenmanın kapsamını düşürür.

Sürat sporları ile uğraşan sporcular kuvvet ve dayanıklılık sporcularına kıyasla daha az antrenman yaparlar fakat teknik çalışmalarla antrenman içeriği geliştirilir kapsamı arttırılır. Bu çalışmalar maksimal şiddette yapılmaz. Uyarma sıklığı antrenman veriminin en önemli nedenidir. Bu amaçla dinlenmeler uygun olmalıdır.

Maksimal şiddette bir antrenman kapsamına erişmek için seriler halinde yüklenmeler önerilir. Bu durum sürat dayanıklılığı çalışmaları içinde geçerlidir. Seri araları uzun tutulmalıdır. Örneğin 16 x 40 m yerine 4 set 4 x 40 m koşturma tekrarlar aralarında 2-3 dk dinlenme, set aralarında ise 6-8 dk. Dinlenme gibi.

Antrenman içeriğinin seçiminde Zaciorskij üç kriter gösterir.
Tempo egzersizleri, maksimum tempoda yapılmaya uygun olmalıdır,
Egzersizler iyi yapılmalıdır ki konsantrasyon hareketin çabukluğuna yönelik olsun, hareketin teknik açısına yönelsin,

Egzersizler yorgunluk uyumunun etkili olmayacağı kadar sürdürülür, ters durumda sürat dayanıklılığı antrenmanına geçilmiş olur”

Sürat çalışmalarında karşımıza çıkan en önemli problem ise “SÜRAT BARİYER” idir. Yani hareket süratinin gelişmesini engelliyen sürat sınırının oluşmasıdır. “Zaciorskij’e göre genç sporcuların, antrenmanlar da yalnız sürat egzersizleri üzerinde çalışması, veya ileri düzey bir sporcunun elastik kuvvet gelişimini arttırmak için yapılması gereken özel egzersizleri önemsememesi sonucu tek yönlük ve yetersiz elastikiyet sınırlarından dolayı sürat sınırının olacağı belirtilmektedir. Osolin’e göre ise, motorsal gelişimde bir stereotip kinetiğin hep aynı grup insanla, yapılması sürat gelişimini zorlaştıracak, hatta durduracaktır. Bunun özellikle araba veya benzeri bir aracın çekilmesi sonucu yaratılan zorlamalı sürat çalışmaları veya tepe aşağı yapılan sürat koşuları, hafif ağırlıkla yapılan çalışmalar, artan sayıda müsabakaya girme sporcuda var olan sınırlarının açılmasına yardımcı olacağını belirtmektedir. Osolin’in bu fikrine Upton ve Radford’da katılarak, süratli ekstremite hareketini ön gören öğrenme yöntemleri, çekme gibi tekniklerle yaratılan sürat hissi belki de sinirsel bir programların yapılmayıp motorik nöronların daha uyumlu biçimde çalışmalarındandır. Çalışma programlarına sürat dirillerinin eklenmesi, bu yoldan motor ünitelerin daha iyi programlarının yapılmasını oluşturmak amacıyladır”

Sonuç olarak, antrenman genel ve çok yüklü uygulandığı taktirde her hangi bir şekilde sürat bariyeri oluşmaz.

Hızlanma yeteneğinin antrenmanı: sabit veya hareketli durumların hepsinde kuvvet uygulanarak harekete devam edilir. Hızlanma (ivmelenme) değişimleri kuvvet uygulanması sonucu oluşur. ivme miktarının belirlenmesi için hareket alanı olan iki noktanın belirlenmiş olması, bu iki noktalar arası hızın bulunmuş olması gerekir.

Sporda hareket hız analizlerinin yapılabilmesi için belirli bir zaman içerisinde hızda görülen değişiklik miktarı da gerekir, buna ivme denir.

Hızlanma yeteneğinin iki bulumu vardır, sakin durumdan ve de hazırlanan bir harekete ivme kazandırmak,

Sakin durumda kazanılan hızlanma her türlü starttan kazanılan hızlanmadır. Burada hareket darbesel olarak ve herhangi bir ön hareket girişimi olmaksızın uyaranla ve uyaransız olarak başlar ve uygulanan kuvvetin artmasıyla birlikte pozitif bir değer kazanarak devam eder.

Diğer ivme biçimi ise mevcut hareket aktivitesi içinde yapılacak bir hareket için frenleme yaparak pozisyon alma ve hareketin uygulanabilmesi için ivme kazanma gibi. Örnek olarak voleybolda blok için yapılan sıçrama. Bu hareketin gerçekleştirirken kas kuvvetinin kendi ağırlığından fazla olması gerekir. Bu yeteneğin geliştirilmesi için patlayıcı kuvvete yönelik antrenmanların yapılması gerekir.Bu antrenmanların içeriği de darbesel yöntemdir. Örnek 70-80 cm yüksekliğindeki kasadan aşağıya atlayarak 91cm yüksekliğindeki engeli aşma gibi

Önceki Sayfa

 Candan Yakın Can Dostu Olmak Adına